மத்தியதரைக் கடலில் உள்ள கோர்சிகா தீவில் பிறந்த ஒரு சாதாரணப் பிரபுக் குடும்பத்து இளைஞன், முப்பத்தைந்து வயதில் பிரான்சின் பேரரசராக முடிசூட்டிக்கொண்டான். ஐரோப்பாவின் பெரும்பகுதியை வென்று, சட்டங்களை எழுதி, எல்லைகளை மாற்றி, இறுதியில் தென் அட்லாண்டிக் கடலின் தனிமையான தீவில் நாடுகடத்தப்பட்டு இறந்தான். நெப்போலியன் போனபார்ட்டின் வாழ்க்கை ஒரு நாவலைவிட நம்பமுடியாதது.
கோர்சிகாவிலிருந்து டூலோன் வரை
1769 ஆகஸ்ட் 15 அன்று அஜாக்சியோ நகரில் பிறந்தார் நெப்போலியன். கோர்சிகா அதற்குச் சற்று முன்புதான் ஜெனோவாவிடமிருந்து பிரான்சுக்குக் கைமாறியிருந்தது. பிரியென் இராணுவப் பள்ளியிலும் பாரிஸ் இராணுவக் கல்லூரியிலும் பயின்று பீரங்கிப்படை அதிகாரியானார். உச்சரிப்பாலும் ஏழ்மையாலும் சக மாணவர்களால் கேலி செய்யப்பட்ட அவர் புத்தகங்களில் அடைக்கலம் தேடினார். 1793-ல் பிரிட்டிஷ் படைகள் ஆதரித்த டூலோன் துறைமுக முற்றுகையில் அவரது பீரங்கி உத்திகள் வெற்றிக்கு வழிவகுத்தன; 24 வயதில் பிரிகேடியர் ஜெனரல் ஆனார். 1795-ல் பாரிஸில் அரசுக்கு எதிரான அரச ஆதரவுக் கலகத்தைப் பீரங்கிகளால் அடக்கியது அவரை அதிகார மையத்தின் கண்ணில் படவைத்தது.
இத்தாலியிலிருந்து எகிப்து வரை
1796-ல் ஜோசஃபின் டி போஆர்னேயை மணந்த சில நாட்களில், இத்தாலியில் இருந்த பிரெஞ்சுப் படையின் தலைமை அவருக்குக் கிடைத்தது. வேகம், ஆச்சரியம், எதிரிப் படைகளைப் பிரித்துத் தோற்கடிப்பது ஆகிய உத்திகளால் ஆஸ்திரியப் படைகளை அடுத்தடுத்து வீழ்த்தினார். 1798-ல் பிரிட்டனின் கிழக்கு வணிக வழிகளைத் துண்டிக்கும் நோக்கில் எகிப்துக்குப் படையெடுத்தார். நைல் போரில் அட்மிரல் நெல்சன் பிரெஞ்சுக் கப்பற்படையை அழித்தாலும், அந்தப் படையெடுப்புடன் சென்ற அறிஞர் குழு பண்டைய எகிப்தை ஆய்வு செய்தது; 1799-ல் கண்டெடுக்கப்பட்ட ரொசெட்டா கல், எகிப்தியச் சித்திர எழுத்துகளைப் புரிந்துகொள்ள வழிவகுத்தது.
முதல் கான்சல், பின்னர் பேரரசர்
1799 நவம்பர் 9 அன்று (ப்ரூமேர் 18) நடந்த ஆட்சிக் கவிழ்ப்பில் "முதல் கான்சல்" ஆனார் நெப்போலியன். புரட்சியின் குழப்பத்துக்குப் பிறகு ஒழுங்கை விரும்பிய மக்கள் அவரை ஆதரித்தனர். 1801-ல் போப்புடன் செய்த ஒப்பந்தம் (Concordat) தேவாலயத்துடனான பகையைத் தணித்தது. 1804-ல் வெளியான "நெப்போலியன் சட்டத்தொகுப்பு" (Code civil) சட்டத்தின் முன் ஆண்களின் சமத்துவம், சொத்துரிமை, மதச்சார்பற்ற அரசு ஆகியவற்றை உறுதிப்படுத்தியது; ஆனால் பெண்களுக்கு கணவரின் அதிகாரத்துக்கு உட்பட்ட குறைந்த உரிமைகளே வழங்கியது. இன்றும் ஐரோப்பா, லத்தீன் அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகளின் சிவில் சட்டங்களில் அதன் தாக்கம் தெரிகிறது. 1804 டிசம்பர் 2 அன்று பாரிஸின் நோத்ர்-தாம் தேவாலயத்தில், போப் ஏழாம் பயஸ் முன்னிலையில், நெப்போலியன் கிரீடத்தைத் தானே தன் தலையில் சூட்டிக்கொண்டார். இது முன்கூட்டியே திட்டமிடப்பட்ட சடங்கு என்று வரலாற்றாசிரியர்கள் குறிப்பிடுகின்றனர்; ஆனால் அதன் செய்தி தெளிவு: அதிகாரம் தன் சொந்த சாதனையால் வந்தது.
ஆஸ்டர்லிட்ஸின் சூரியன்
1805 அக்டோபர் 21 அன்று டிரஃபால்கர் கடற்போரில் நெல்சன் தலைமையிலான பிரிட்டிஷ் கடற்படை பிரெஞ்சு-ஸ்பானியக் கடற்படையை வீழ்த்தியது; நெல்சன் அங்கேயே உயிரிழந்தார். இதனால் பிரிட்டன் மீதான படையெடுப்புக் கனவு முடிந்தது. ஆனால் நிலத்தில் நெப்போலியன் தடுக்க முடியாதவராக இருந்தார். 1805 டிசம்பர் 2 அன்று ஆஸ்டர்லிட்ஸில் ரஷ்ய-ஆஸ்திரியக் கூட்டுப் படைகளை அவர் வென்றது இராணுவ வரலாற்றின் மிகச் சிறந்த வெற்றிகளில் ஒன்றாகக் கருதப்படுகிறது. 1806-ல் ஆயிரம் ஆண்டு பழமையான புனித ரோமப் பேரரசு கலைக்கப்பட்டது; ஜெனா போரில் பிரஷ்யா நொறுங்கியது. தன் சகோதரர்களை ஹாலந்து, நேப்பிள்ஸ், ஸ்பெயின், வெஸ்ட்ஃபாலியா ஆகியவற்றின் மன்னர்களாக அமர்த்தினார். பிரிட்டனைப் பொருளாதார ரீதியாக முடக்க "கண்டத் தடை" முறையை அறிவித்தார்.
ரஷ்யப் பனியில் சரிவு
ஸ்பெயினில் நீண்ட கெரில்லாப் போர் (1808–14) அவரது படைகளை உறிஞ்சியது. 1812-ல் கண்டத் தடையை மீறிய ரஷ்யாவைத் தண்டிக்க, ஐரோப்பா முழுவதிலுமிருந்து திரட்டிய சுமார் ஆறு லட்சம் பேர் கொண்ட "மாபெரும் படையுடன்" (Grande Armée) அவர் ரஷ்யாவுக்குள் நுழைந்தார் (எண்ணிக்கை மதிப்பீடுகள் வேறுபடுகின்றன). மாஸ்கோவை அடைந்தபோது நகரம் தீக்கிரையாகியிருந்தது; ரஷ்யப் பேரரசர் சமாதானத்துக்கு மறுத்தார். குளிர்காலப் பின்வாங்கலில் பசி, பனி, நோய், கோசாக் தாக்குதல்களால் படையின் பெரும்பகுதி அழிந்தது. 1813 அக்டோபரில் லைப்சிக் "நாடுகளின் போரில்" தோற்ற அவர், 1814 ஏப்ரல் 6 அன்று அரியணையைத் துறந்து இத்தாலிக் கரையோரம் உள்ள எல்பா தீவுக்கு அனுப்பப்பட்டார்.
நூறு நாட்களும் வாட்டர்லூவும்
1815 மார்ச்சில் எல்பாவிலிருந்து தப்பி பிரான்ஸ் திரும்பிய நெப்போலியனைத் தடுக்க அனுப்பப்பட்ட படைகளே அவர் பக்கம் சேர்ந்தன. மீண்டும் பாரிஸில் ஆட்சியைப் பிடித்தார். ஆனால் இந்த "நூறு நாட்கள்" 1815 ஜூன் 18 அன்று இன்றைய பெல்ஜியத்தில் உள்ள வாட்டர்லூவில் முடிவுக்கு வந்தன: வெலிங்டன் பிரபுவின் கூட்டுப் படையும் புளூக்கர் தலைமையிலான பிரஷ்யப் படையும் அவரை இறுதியாகத் தோற்கடித்தன. இம்முறை அவர் தென் அட்லாண்டிக் கடலின் தொலைதூரத் தீவான செயிண்ட் ஹெலினாவுக்கு நாடுகடத்தப்பட்டார்.
மரணமும் மரபும்
1821 மே 5 அன்று, 51 வயதில், செயிண்ட் ஹெலினாவில் நெப்போலியன் இறந்தார். வயிற்றுப் புற்றுநோயே காரணம் என்பது பெரும்பாலான வரலாற்றாசிரியர்களின் கருத்து; ஆர்சனிக் நஞ்சூட்டல் கோட்பாடுகள் பேசப்பட்டாலும் அவை நிரூபிக்கப்படவில்லை. அவர் "குள்ளமானவர்" என்ற பிரபலமான கருத்தும் ஒரு கட்டுக்கதையே: சுமார் 1.68 மீட்டர் உயரம் கொண்ட அவர் அன்றைய சராசரி பிரெஞ்சுக்காரரைவிடச் சற்று உயரமானவர். 1840-ல் அவரது உடல் பாரிஸுக்குக் கொண்டுவரப்பட்டு லெ இன்வாலிட் கட்டடத்தில் அடக்கம் செய்யப்பட்டது.
சட்டம், நிர்வாகம், கல்வி ஆகியவற்றில் அவரது சீர்திருத்தங்கள் இன்றும் நிலைத்திருக்கின்றன. ஆனால் அவரது போர்களில் லட்சக்கணக்கானோர் உயிரிழந்தனர்; பிரெஞ்சுக் குடியேற்றங்களில் அடிமைமுறையை மீண்டும் கொண்டுவந்ததும் அவரே. மேதையா, சர்வாதிகாரியா என்ற விவாதம் இரண்டு நூற்றாண்டுகளாகத் தொடர்கிறது; பதில் ஒருவேளை இரண்டும்தான்.
